على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

182

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ارمان ( erm n ) م . ع . ارمن المكان ارمانا : داراى انار گرديد آنجاى . و يا داراى انار بسيار شد . ارمان‌خوار ( arm n - x r ) ص . پ . آرزومند و طالب . و مضطرب و آزرده . ارمان‌خور ( arm n - xor ) ص . پ . غمگين . و رنجيده . و مضطرب و آزرده . ارمان‌سراى ( arm n - sar y ) ا . پ . دار فانى و دنيا . ارمانيدن ( arm nidan ) ف ل . پ . آه كشيدن . و حسرت كردن . و غم خوردن . و غمناك گرديدن . و پشيمان شدن . و ندامت داشتن . و آزرده بودن بواسطهء پشيمانى و ندامت . ارما و الله ( arm - vall he ) ع . كلمهء قسم بمعنى اما و اللّه يعنى قسم به خدا . ارمائيل ( erm il ) ا خ . پ . نام پادشاه زاده‌اى كه مطبخى ضحاك و برادر كرمائيل بود . ارمة ( aremat ) ص . ع . سنة ارمة اى مستأصلة يعنى سال قحطى كه مردم را تمام كند و از آنها كسى را نگذارد . ارمد ( armad ) ص . ع . خاكسترگون . و هلاك‌شونده . و تباه‌شونده . و رماد ارمد : خاكستر نيك نرم و هلاك‌شونده . و رجل ارمد : مرد بيمار چشم و مبتلا برمد . ارمداء ( armed ' ) ا . ع . خاكستر . ارمداد ( ermed d ) م . ع . به درد آمدن چشم . و خاكسترگون شدن . ارمداد ( ermed d ) ا . ع . درد چشم . ارمز ( ormoz ) و ارمزد ( ormozd ) ا . پ . نخستين روز از هر ماه شمسى . و ا خ . نام فرشته‌اى كه امور و مصالح اين روز به دو تعلق دارد . و نام ستارهء مشترى . و نام پسر اسفنديار . ارمس ( ormos ) ا خ . پ . نام ادريس پيغمبر كه هرمس نيز گويند . ارمش ( armac ) ص . ع . مردى كه پلك چشم وى سرخ و با سيلان آب بود . و رجل ارمش : مرد مختلف رنگ . ارمص ( armas ) ص . ع . مردى كه چشم وى خم كرده باشد . ارمض ( armoz ) و ارمضاء ( armez ' ) و ارمضة ( armezat ) ع . ج رمضان . ارمعلال ( erme'l l ) م . ع . ارمعل الصبى ارمعلالا : آب رفت از دهان كودك . و ارمعل الثوب : ترشد آن جامه . و ارمعل الشواء : روغن چكيد از آن بريان گرم . و ارمعل الرجل : بشتافت آن مرد . و فرياد و نعره زد آن مرد . و ارمعل الاديم : نيك‌تر شد روى آن اديم . و ارمعل الدمع : پياپى افتاد قطره‌هاى اشك چشم . و ارمعلت الابل : پراكنده و متفرق شدند شتران . ارمعنان ( erme'n n ) م . ع . ارمعن دمعه : روان شد اشك چشم او . ارمغان ( armaq n ) و ( armoq n ) ا . پ . تحفه و سوغاتى كه چون شخص از سفر آيد جهت كسان و دوستان خود بطريق ره‌آورد كه بتازى عراضة گويند . و درم و دينار . ارمغانى ( armaq ni ) ا . پ . ارمغان و سوغات . و ص . منسوب بارمغان . ارمغلال ( ermeql l ) م . ع . ارمغل الدمع : پياپى افتاد قطره‌هاى اشك چشم . ارمقاق ( ermeq q ) م . ع . ارمق الاهاب : تنگ شد پوست . و ارمق الشيى : سست گرديد آن چيز . و ارمقت الغنم : بمردند گوسپندان . ارمك ( armak ) ص . ع . جمل ارمك : شتر خاكسترى رنگ . ارمك ( armok ) ا خ . ع . نام جزيره‌اى در درياى يمن . ارمك ( ormak ) ا . پ . جامهء پشمينه . ارمكاك ( ermek k ) م . ع . خاكسترگون شدن شتر . و ارمك ارمكاكا : نرم و لطيف و باريك شد . و ارمك البعير : لاغر و نزار گرديد شتر . ارمگان ( ermag n ) ا . پ . مربى و معلم و تربيت‌كننده . و سعادت و كامرانى و خوشى . ارمل ( armal ) ص . ع . مرد بىزن . و محتاج و درويش و بيچاره . ج : ارامل و اراميل و اراملة . و سال كم‌نفع و كم‌باران . و سال بىباران . و گوسپند سياه پاى كه ساير بدنش سپيد بود . ارمل ( armol ) ع . ج رمل . ارملة ( armalat ) ص . ع . زن بىشوهر و بيوه و محتاج و بيچاره . ج : ارامل و اراملة و زن توانگر بىشوهر را ارملة نمىگويند . و نيز ارملة ج ا . : درويشان و محتاجان و ضعيفان از مردان و زنان . ارمن ( ar - man ) پ . مخفف اگر من . ارمن ( arman ) و ( erman ) ا خ . پ . مملكتى در آسياى غربى كه وقتى مستقل بود و امروز ميان ايران و تركيه و روسيه تقسيم شده . ارمند ( ar - mand ) ص . پ . آرميده‌مند . و صاحب آرام و آرام گرفته . ارمنده ( armande ) ص . پ . كسى كه صاحب آرام باشد . ارمنسا ( armans ) ا . پ . نام جرم كرهء ماه . ارمنستان ( armanest n ) ا خ . پ . مملكت ارمن . و ا . جايى كه گروهى از ارمنيها گرد آمده باشند . ارمنى ( armani ) و ( ermani ) ا و ص . پ . مردم ارمن و منسوب به ارمن . ارمنى ( armaniy ) و ( ermaniy ) ا و ص .